Меню

Чакан шаарлардын инфраструктурасынын жана алардын потенциалын арттыруунун ДолбооруБасып чыгаруу үчүн вариант

Долбоордун максаты
 
Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн өтүнүчү боюнча жана өлкөгө жардам берүүнүн Стратегиясына ылайык Дүйнөлүк банк чакан шаарлардын инфраструктурасы жана потенциалын жогорулатуу долбоорун АКШнын 15,5 млн.доллары өлчөмүндө кош каржылоо тууралуу чечим кабыл алды, анын ичинен 3 млн. доллар гранттык, 12 млн. доллар кредиттик негизде, 0,5 млн.доллар жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ӨБ) кош каржылоосу.

Долбоор тандалып алынган бир катар чакан шаарларда башкаруунун жергиликтүү органдары тарабынан көрсөтүлүп жаткан муниципалдык жана коммуналдык кызматтардын мүмкүнчүлүгүн, сапатын жана натыйжалуулугун жогорулатууга багытталган.

Ушул максат төмөндөгүлөрдүн:

  • муниципалдык инфраструктураны жана коммуналдык тейлөө объектилерин калыбына келтирүү жана/же оңдоо боюнча иштерди каржылоо;
  • жергиликтүү башкаруу органдарына:

1. бюджетти пландаштыруу, контролдоо жана жөнгө салуу процесстеринин натыйжалуулугун жогорулатуу;

2. коммуналдык тейлөөнүн жергиликтүү объектилерин башкарууну реформалоону жана коммерциялык негизге отүүнү кабыл алуу;

3. муниципалдык инфраструктурага жана коммуналдык тейлөө объектилерине инвестицияларды тартуу маселелери боюнча чечимдерди кабыл алууга жергиликтүү коомдоштуктардын катышуусун жогорулатуу жагынан жардам берүү.

Долбоордун максаты үчүн облустук жана райондук маанидеги бардык шаарлар чакан шаарлар деп аталат. Азыркы мезгилде республикада 23 чакан шаар бар. Кыргыз Республикасынын расмий адамдары ири шаарлар туш болуп жаткан жана азыркы мезгилде ушул Долбоордун алкагынан тышкары болгон проблемалуу маселелер (формалдуу эмес чакан райондордо билим берүү, коммуналдык чарба жагындагы олуттуу кемчиликтер, ири шаарларга тиешелүү болгон катуу таштандыларды чыгаруу жагын башкаруу жана ири шаарлар үчүн мүнөздүү болгон өнүгүүнүн башка маселелери) менен миссиянын мүчөлөрүнө кайрылышкан, бирок аларга Дуйнөлүкк банктын олуттуу кызыгуусу жана кошумча түрдө колдоо көрсөтүү мүмкүнчүлүгү бар экендиги тууралуу билдирилди.

Долбоордун башталышы

2005-жылдын майына белгиленген. Ал 5 жылга созулат. Азыркы мезгилде Долбоордун даярдык көрүү этабы жүрүп жатат.

Долбоордон күтүлгөн жыйынтыктар:

1. тандалган чакан шаарлар сапаттуу жана жеткиликтүү негизги коммуналдык кызмат көрсөтүүлөрдү алышат;

2. жергиликтүү башкаруу органдары жана жергиликтүү коммуналдык ишканалар бюджетти көзөмөлдөө жана жөнгө салуунун натыйжалуу ыкмаларын колдоно алышат, ошондой эле өздөрүнүн кирешелерин жогорулатууга жана көрсөтүлгөн муниципалдык тейлөөлөрдүн натыйжалуулугун жогорулатууга мүмкүнчүлүк алышат. Кыргыз Республикасынын расмий адамдары миссиянын мүчөлөрүнө кайрылып, ири шаарлар туш болгон, бул Долбоордун алкагына кирбеген маселелерди (бейформал кичирайондордун түзүлүшү, коммуналдык чарба жаатындагы олуттуу маселелер, катуу таштандыларды башкаруу жана өнүгүүнүн ири шаарлар үчүн мүнөздүү башка маселелери) айтышкан, алар боюнча Дүйнөлүк банктын кошумча колдоо көрсөтүү мүмкүнчүлүгүнө кызыгуу расмий түрдө билдирилген.

Алдын ала иштер:

Шаарларда өткөргөн иштеринин жүрүшүндө консультациялык топ аныктаган маселелер төмөнкү тармактарга топтоштурулган:

  1. ичүүчү суу жана канализация;
  2. катуу тиричилик таштандыларын чогултуу жана чыгаруу, инфраструктурасынын эксплуатациялоо функциясын аткарган өндүрүш базаларынын, машиналардын жана механизмдердин техникалык абалы;
  3. шаардык жолдор;
  4. шаардын потенциалын жогорулатууга мүмкүнчүлүк.

Долбоорго киргизилген шаарлардын алдын ала тизмеги:

  • Токмок
  • Талас 
  • Чолпоната 
  • Нарын 
  • Өзгөн  
  • Таш-Көмүр 
  • Кызылкыя

Шаарлар үчүн баштапкы критерийлер. Шаарлар төмөнкү критерийлердин негизинде тандалып алынган:

  •  чакан шаар: райондук жана областтык маанидеги 23 шаарлардын бири;
  • географиялык курчамы: биринчи жылда өлкө боюнча долбоордук мамилени көрсөтүүнү камсыздоо үчүн ар бир областтан бир шаар;
  • шаарлардын өнүгүү жана инвестициялык планы: тандалган шаарлардын көпчүлүгү ЮСАИД/Урбан институту жана Сорос Фондусунун жардамы менен шаардын стратегиясын жана стратегиялык инвестициялык планды иштеп чыгышкан.